Kan iedereen zijn tanden laten bleken en mag tanden bleken tijdens zwangerschap?

Nee. Een professionele bleekbehandeling is niet automatisch voor iedereen geschikt. Goed tanden bleken begint daarom niet met de bleekgel of bleeklamp, maar met een goede intake en klantselectie.

Gebruik vóór iedere behandeling een intakeformulier. Daarmee kun je de belangrijkste aandachtspunten vooraf al in kaart brengen en voorkom je dat essentiële informatie pas naar voren komt wanneer de behandeling al begonnen is.

Gebruik altijd een intakeformulier

Een intakeformulier is wat ons betreft een vast onderdeel van iedere professionele bleekbehandeling.

Vraag vooraf onder andere naar:

• leeftijd;
• zwangerschap en borstvoeding;
• medicijnen en eventuele recente wijzigingen daarin;
• bekende overgevoeligheid voor licht;
• gevoelige tanden;
• pijn of andere tandheelkundige klachten;
• allergieën en eerdere reacties op producten;
• ziekten of gezondheidsproblemen die iemand heeft of recent heeft gehad;
• herstel na ziekte, operatie of medische behandeling;
• recente tandheelkundige behandelingen;
• orthodontie of een beugel;
• eerdere ervaringen met tanden bleken;
• het verwachtingspatroon van de klant.

Niet ieder positief antwoord betekent automatisch dat iemand niet behandeld mag worden. Het geeft je vooral informatie waarmee je kunt bepalen of je normaal kunt behandelen, extra voorzichtig moet zijn, de behandeling beter kunt uitstellen of eerst advies van een arts of tandarts nodig is.

Een intakeformulier vervangt daarbij nooit je eigen professionele beoordeling.

Medicatie kan belangrijk zijn

Vraag altijd welke medicatie een klant gebruikt.

Bepaalde medicijnen kunnen bijvoorbeeld invloed hebben op:

• gevoeligheid voor licht;
• gevoeligheid van huid of slijmvliezen;
• droge mond;
• de algemene belastbaarheid van de klant;
• herstel na een medische behandeling.

Bij gebruik van een bleeklamp is vooral een bekende overgevoeligheid voor licht of het gebruik van medicatie waarbij fotosensitiviteit een rol kan spelen iets wat je vooraf wilt weten.

Je hoeft als cosmetisch behandelaar niet zelf te bepalen of een medicijn medisch gezien wel of niet gecombineerd kan worden met een behandeling.

Twijfel je? Dan is de juiste aanpak:

niet gokken → behandeling uitstellen → klant laten overleggen met arts, apotheker of tandarts

Ook ziekte en herstel zijn belangrijk

Vraag niet alleen of iemand op dit moment ziek is, maar ook of iemand recent ziek is geweest of nog herstellende is van een ziekte, operatie of medische behandeling.

Iemand kan zich alweer redelijk goed voelen, terwijl het lichaam nog volop bezig is met herstel.

Een cosmetische bleekbehandeling is nooit dringend. Wanneer iemand ernstig ziek is geweest, nog behandeld wordt of zich nog niet volledig hersteld voelt, is uitstellen vaak de verstandigste keuze.

Je hoeft hierbij geen medische diagnose te stellen. Het gaat erom dat je voldoende informatie verzamelt om te herkennen wanneer een cosmetische behandeling op dat moment niet de hoogste prioriteit heeft.

Het verwachtingspatroon hoort ook bij de intake

Een goede intake gaat niet alleen over veiligheid.

Vraag ook:

Wat verwacht de klant van de behandeling?

Sommige klanten verwachten vooraf bijvoorbeeld dat hun tanden gegarandeerd acht of tien tinten lichter worden of dat ze een bepaalde extreem witte kleur kunnen bereiken.

Dat kun je niet beloven.

Zoals we in onze FAQ over bleekresultaten uitleggen, hangt het uiteindelijke resultaat onder andere af van:

uitgangskleur → aanwezige verkleuring → natuurlijke tandkleur → gebruikte gel → behandelprotocol → individuele reactie van de tanden

Bespreek dit vooraf.

Een klant met een realistisch verwachtingspatroon is uiteindelijk meestal tevredener dan iemand aan wie vooraf een resultaat is beloofd dat biologisch misschien helemaal niet haalbaar is.

Tanden bleken tijdens zwangerschap

Wij adviseren tanden bleken tijdens zwangerschap niet uit te voeren.

Het is een cosmetische behandeling en kan zonder probleem worden uitgesteld. Tijdens een zwangerschap vinden wij het daarom niet nodig om een klant onnodig bloot te stellen aan bleekproducten.

Ons advies is eenvoudig:

zwanger → behandeling uitstellen

Na de zwangerschap kan opnieuw worden beoordeeld of de klant geschikt is voor een behandeling.

En tijdens het geven van borstvoeding?

Ook tijdens de borstvoedingsperiode adviseren wij uit voorzorg om een cosmetische bleekbehandeling liever uit te stellen.

Er bestaat geen algemene, goed onderbouwde regel waarbij je kunt zeggen dat iemand na tanden bleken bijvoorbeeld 12, 24 of 48 uur melk moet afkolven en weggooien.

Wil een klant tijdens de borstvoedingsperiode toch een behandeling laten uitvoeren, dan adviseren wij haar dit vooraf te bespreken met haar arts, tandarts of andere bevoegde zorgverlener en daarbij duidelijk aan te geven welk bleekproduct en welke werkzame stoffen worden gebruikt.

Leeftijd en de ontwikkeling van het gebit

Ook de ontwikkeling van het gebit is belangrijk.

Bij jonge permanente tanden is de pulpakamer relatief groter en de dentinelaag dunner. In de pulpa bevinden zich onder andere zenuwen en bloedvaten.

De pulpa ligt bij een jong gebit daardoor relatief dichter bij het buitenoppervlak van de tand. Naarmate een tand verder ontwikkelt, wordt meer dentine gevormd en wordt de pulpakamer in verhouding kleiner.

Dat is één van de redenen waarom een jong gebit gevoeliger kan reageren op prikkels van bijvoorbeeld bleekproducten en de temperatuur of warmteontwikkeling van een bleeklamp.

Welke leeftijd hanteren wij?

Leeftijd blijft een richtlijn, omdat ieder gebit zich in zijn eigen tempo ontwikkelt.

Binnen X-treme Smile hanteren wij voor reguliere cosmetische bleekbehandelingen 16 jaar als minimale richtleeftijd.

Vanaf 16 jaar kan cosmetisch bleken in principe mogelijk zijn, mits:

• het blijvende gebit voldoende ontwikkeld is;
• het intakeformulier geen bijzonderheden oplevert;
• er geen onverklaarde klachten zijn;
• de klant geschikt is voor de behandeling;
• het gebruikte bleekproduct voor deze leeftijd gebruikt mag worden.

Jonger dan 16 jaar

Een klant jonger dan 16 jaar zouden wij niet standaard behandelen voor uitsluitend de wens om wat wittere tanden te hebben.

Er kunnen uitzonderlijke omstandigheden bestaan.

Denk bijvoorbeeld aan een jongere die vanwege opvallend verkleurde tanden ernstig onzeker is of ermee wordt gepest.

Bij een 14- of 15-jarige zou je in zo'n uitzonderlijke situatie kunnen overwegen om de situatie individueel te beoordelen, met betrokkenheid en toestemming van de ouder(s) of wettelijke verzorger(s).

Daarbij kijk je extra kritisch naar:

ontwikkeling van het gebit → soort verkleuring → gevoeligheid → tandheelkundige bijzonderheden → gebruikte producten → reden voor behandeling

Uit zekerheid nooit jonger dan 14 jaar

Uit zekerheidsoverwegingen zouden wij een cosmetische bleekbehandeling nooit uitvoeren bij iemand jonger dan 14 jaar.

Ook niet wanneer de ouders toestemming geven.

Onze praktische richtlijn is daarmee:

jonger dan 14 jaar → niet cosmetisch bleken
14–15 jaar → uitsluitend uitzonderlijk, met ouderlijke betrokkenheid en zorgvuldige beoordeling
vanaf 16 jaar → reguliere cosmetische behandeling mogelijk na intake en beoordeling

Let daarnaast altijd op de wettelijke leeftijdsgrenzen en gebruiksvoorwaarden van het specifieke product. Ouderlijke toestemming kan die voorwaarden niet vervangen.

Een opvallende tandkleur bij een jongere

Een jongere met opvallend donkere tanden hoeft niet automatisch een kandidaat voor cosmetisch bleken te zijn.

Vooral wanneer:

• één tand duidelijk donkerder is;
• één tand grijs of bijna zwart is;
• de verkleuring plotseling is ontstaan;
• er pijn of sterke gevoeligheid aanwezig is;
• de oorzaak niet duidelijk is;

laat je dit eerst door een tandarts beoordelen.

Als cosmetisch behandelaar hoef je niet te bepalen wat de oorzaak is. Je moet vooral herkennen wanneer iets afwijkt van het normale cosmetische beeld.

Tanden bleken met een beugel

Met een vaste orthodontische beugel behandelen wij niet.

Brackets en andere vaste onderdelen bedekken gedeelten van het tandoppervlak. De bleekgel kan daardoor niet overal gelijkmatig met het tandoppervlak in contact komen.

Na verwijdering van de beugel kan hierdoor een ongelijk kleurbeeld ontstaan.

Kort gezegd:

vaste beugel → niet bleken

En met een doorzichtige beugel?

Bij een uitneembare transparante aligner ligt dit anders.

De aligner wordt vóór de bleekbehandeling verwijderd.

Controleer wel of er orthodontische attachments op de tanden aanwezig zijn. Deze kleine composietdelen bedekken een gedeelte van het tandoppervlak en kunnen invloed hebben op een gelijkmatig resultaat.

Bij veel of grote attachments kan het verstandiger zijn om te wachten tot de orthodontische behandeling is afgerond.

Dus:

vaste beugel → niet behandelen
transparante uitneembare aligner → uitnemen en attachments beoordelen
veel attachments of twijfel → behandeling liever uitstellen

Gevoelige tanden

Gevoelige tanden betekenen niet automatisch dat een klant nooit behandeld kan worden.

Maar je wilt dit vóór de behandeling weten en daarom hoort deze vraag op het intakeformulier.

Gevoeligheid tijdens tanden bleken hoeft bovendien niet uitsluitend door de bleekgel te ontstaan. Ook de warmteontwikkeling van de bleeklamp kan door het zenuwweefsel in de tand worden waargenomen.

Heeft een klant al duidelijke, spontane of onverklaarde pijn voordat je begint? Dan behandel je niet zomaar en adviseer je eerst een tandheelkundige beoordeling.

Vraag altijd naar allergieën en overgevoeligheden

Vraag op het intakeformulier naar bekende allergieën en eerdere reacties op cosmetische of tandheelkundige producten.

Een klant kan daarnaast een allergie of overgevoeligheid hebben zonder dit zelf al te weten.

Daarom wordt bleekgel gecontroleerd op het tandoppervlak aangebracht en hoort het niet onnodig op tandvlees, lippen of mondslijmvlies terecht te komen.

Ontstaat tijdens een behandeling onverwacht roodheid, zwelling, een branderig gevoel of een andere duidelijke reactie? Stop dan de behandeling en volg de instructies van het betreffende product.

Het intakeformulier is geen formaliteit

Laat een klant niet alleen snel een formulier ondertekenen omdat het administratief moet.

Gebruik de antwoorden daadwerkelijk.

Een goede intake bestaat uit:

formulier invullen → antwoorden bespreken → bijzonderheden controleren → verwachtingen bespreken → zelf observeren → pas daarna besluiten of je behandelt

Het formulier helpt je om belangrijke punten niet te vergeten, maar uiteindelijk blijft de professional verantwoordelijk voor de beslissing om wel of niet te starten.

Zie je iets waarover je twijfelt, dan hoef je niet zelf een tandheelkundige of medische diagnose te stellen.

De professionele volgorde is:

iets afwijkends herkennen → niet zelf diagnosticeren → behandeling uitstellen → indien nodig arts of tandarts adviseren

Niet iedere klant hoeft behandeld te worden

Een belangrijke professionele vaardigheid is kunnen besluiten om een behandeling niet uit te voeren.

Ook wanneer de klant de behandeling zelf graag wil.

Redenen om niet direct te behandelen kunnen bijvoorbeeld zijn:

• zwangerschap;
• borstvoeding;
• een te jong of onvoldoende ontwikkeld gebit;
• een vaste beugel;
• bepaalde medicatie of onduidelijkheid daarover;
• bekende lichtgevoeligheid;
• herstel na ziekte of medische behandeling;
• onverklaarde tandpijn;
• opvallende lokale verkleuring;
• mogelijke allergische of overgevoeligheidsreacties;
• twijfel over de algemene geschiktheid;
• een volledig onrealistisch verwachtingspatroon.

Soms kun je na aanvullende informatie alsnog behandelen. Soms stel je uit. En soms is verwijzing naar een arts of tandarts verstandiger.

Kort samengevat

Niet iedereen is automatisch geschikt voor tanden bleken.

Gebruik daarom voor iedere klant en vóór iedere behandeling een intakeformulier.

Controleer daarin minimaal:

leeftijd en gebitsontwikkeling → zwangerschap/borstvoeding → medicatie → lichtgevoeligheid → ziekte en herstel → tandheelkundige klachten → gevoeligheid → allergieën → orthodontie → eerdere behandelingen → verwachtingen

Onze praktische leeftijdsrichtlijn is:

onder 14 jaar → nooit cosmetisch bleken
14–15 jaar → alleen in uitzonderlijke situaties en met betrokkenheid van ouder(s)
vanaf 16 jaar → mogelijk na volledige intake en beoordeling

Met een vaste beugel behandelen we niet. Bij zwangerschap stellen we uit en tijdens borstvoeding adviseren we uit voorzorg eveneens om te wachten.

Een goed intakeformulier helpt je om belangrijke risico's en aandachtspunten vooraf te herkennen. Professioneel tanden bleken begint daarom altijd vóórdat de eerste druppel bleekgel op de tanden wordt aangebracht.